عبد الحسين شهيدى صالحى
386
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
معانى آيات بهطور فشرده بحث مىكند . در استخراج معانى و تقريب مبانى از روايات بهويژه روايات اهلبيت ( ع ) غافل نيست و هرجا نكتهء روايى يا تاريخى باشد اشاره مىكند . در تقويت معناى آيه به اقوال قدماى از مفسرين همانند ابن عباس و مجاهد استشهاد مىكند . خسروى نيز براى بهرهگيريهاى اخلاقى و ارشادى به مواردى از شعر استشهاد مىكند . مقدمهاى در آغاز تفسير در زمينهء علوم قرآنى و مبادى تفسير دارد كه در حقيقت ترجمهء مقدمهء تفسير مجمع البيان است . اين كتاب تاكنون يك بار چاپ شده و آن هم در سالهاى 1390 ق است . در آغاز كتابفروشى اسلاميه به تصحيح محمد باقر بهبودى اقدام كرده سپس برخى مجلدات را شركت سهامى انتشار و برخى ديگر را صاحب داروخانهء بديعى از دوستان مؤلف چاپ و نشر داده است . منبع : دانشنامه قرآن ، بهاء الدين خرمشاهى ، ج 1 ، ص 698 . [ تفسير ] خلاصة البيان فى تفسير القرآن ، اثر سيد هاشم حسينى ميردامادى معروف به نجف آبادى ( 1303 - 1380 ق ) . اين تفسير به فارسى ساده و در هشت مجلد و مشتمل بر تمام قرآن است . اين كتاب محصول درس تفسير ميردامادى نجفآبادى ، در مسجد گوهرشاه ، طى سالهاى طولانى اقامت در مشهد است كه با بيانات شيرين و دلنواز خود ، مردم مشهد بهويژه زائران حضرت على بن موسى ( ع ) را با معارف قرآنى آشنا مىكرد . ( گنجيهء دانشمندان ، ج 7 / 180 ) . روش اين تفسير تحليلى و هدايتى و مناسب با تودههاى مردم به دور از اصطلاحات و بحثهاى فنى بيان شده و در كنار توضيح آيات به نكات تاريخى و شأن نزول آيات اشاره شده است . آغاز تفسير از سورهء حمد و با توضيح معناى استعاذه بدون ذكر مقدمه و توضيحى از هدف و شيوهء نگارش يا حتى مباحث مقدماتى تفسير شروع مىگردد و پس از سورهء حمد ، سورهء بقره را تا آخر ادامه مىدهد . در آغاز هر سوره به توضيحاتى مختصر دربارهء محل نزول و تعداد آيات اشاره دارد و به